Atletiekbaan toplaag en waterdoorlatend

In Nederland liggen ca. 195 atletiekbanen. Atletiekbanen hebben een speciale kunststof toplaag (polyurethaan met rubbergranulaat) om meerdere belangrijke redenen:

Betere prestaties atletiekbaan

De toplaag geeft een lichte vering en energie-teruggave. Wanneer een atleet afzet, wordt een deel van de energie opgeslagen en weer teruggegeven. Hierdoor kunnen lopers sneller lopen en hoger of verder springen.

Minder blessurerisico atletiekbaan

Een harde ondergrond zoals beton of asfalt belast gewrichten, spieren en pezen veel meer. De elastische toplaag dempt schokken en vermindert de kans op overbelasting en blessures.

Gelijke sportomstandigheden atletiekbanen

Voor officiële atletiekwedstrijden gelden de voorschriften van de Atletiekunie (AU) en de internationale normen van World Athletics. De eigenschappen van de toplaag zijn hierop afgestemd, zodat alle atleten onder vergelijkbare omstandigheden kunnen presteren en wedstrijdresultaten objectief met elkaar kunnen worden vergeleken.

Goede grip toplaag atletiekbaan

De structuur van de toplaag zorgt voor voldoende stroefheid, zodat spikes en sportschoenen grip hebben bij sprinten, bochten lopen en afzetten. Tegelijkertijd mag de baan niet te stroef zijn, omdat dat weer extra belasting op gewrichten geeft.

Weerbestendigheid atletiekbaan

Een atletiekbaan moet onder alle weersomstandigheden goed blijven functioneren, zoals bij regen, zon, vorst en hitte. De meeste atletiek kunststof toplagen zijn niet waterdoorlatend en voeren regenwater af via het afschot van de baan, waardoor plassen zoveel mogelijk worden voorkomen en de baan snel weer bespeelbaar is. Meer informatie hierover vindt u in het hoofdstuk Waterdoorlatendheid kunststof toplaag.

Het afschot van een atletiekbaan is volgens de geldende normen beperkt. Daardoor kan bij kleine oneffenheden of plaatselijke zettingen tijdelijk water op de baan blijven staan. Een goede aanleg en regelmatig onderhoud zijn daarom belangrijk om de waterafvoer optimaal te houden.

Opbouw van een atletiekbaan

Een moderne atletiekbaan bestaat meestal uit:

1. Een stabiele fundering van lava en zand
2. Een asfalt- of gebonden onderlaag.
3. Een elastische sporttechnische laag.
4. Een slijtvaste kunststof toplaag met de rode of soms blauwe) afwerking.

De toplaag is dus niet alleen voor de kleur; ze bepaalt voor een groot deel de veiligheid, prestaties, levensduur en wedstrijdgeschiktheid van de atletiekbaan.

De volgende typen atletiekbaan toplagen worden toegepast:

• Sandwich en 2-laags sandwich (70–85%) – De meest toegepaste kunststof toplagen op atletiekbanen in Nederland. Deze worden ter plaatse aangebracht.
• Volkunststof (10–20%) – Een volledig uit kunststof opgebouwde toplaag, die ter plaatse wordt aangebracht.
• Spraycoating (5–15%) – Een kunststof toplaag die met een spraytechniek op locatie wordt aangebracht.
• Prefab (1–2%) – Een fabrieksmatig geproduceerde kunststof toplaag die in banen (rollen) wordt aangebracht.

Vraag: welke atletiekbaan toplaag is nu waterdoorlatend.

Wat bij de beantwoording van deze vraag belangrijk is dat er een verschil is tussen waterdoorlatendheid van de toplaag en de waterdoorlatendheid van de benodigde constructie

Daarbij is het belang om te weten dat er twee soorten Sandwich toplagen zijn. Wij noemen dat type A en B.

Sandwich TYPE A: 2-layer Een waterdoorlatende gebonden rubbergranulaat basismat, met een minimale dikte van 9 mm, afgewerkt met een volkunststof schraplaag en voorzien van een waterondoorlatende gebonden volkunststof toplaag, met een minimale dikte van 4 mm, ingestrooid met granulaat. Dit is meest voorkomende toplaag in NL. Regenwater loopt via het afschot naar de goot.

Sandwich TYPE B 2-layer Een waterdoorlatende gebonden rubbergranulaat basismat, met een minimale dikte van 8 mm, voorzien van een waterdoorlatende gebonden rubbergranulaat toplaag, met een minimale dikte van 8 mm. (Dit is geen gebruikelijk systeem in NL)

Antwoord:

1. Een volkunststof toplaag is niet waterdoorlatend. (de gehele fundering is niet waterdoorlatend) neerslag (regen water) gaat via het afschot naar zijkant van de baan. (afwateringsgoot)
2. Een sandwich toplaag is voor neerslag niet waterdoorlatend , neerslag (regen water) gaat via het afschot naar zijkant van de baan. Water blijft staan bij geen goed afschot of lokale kuilen / onvlakheden) vaak net voor de goot. Maar de 1e sandwich rubber onderlaag, de asfalt fundering en de fundering (lava) onder het asfalt moet waterdoorlatend zijn. Dit om dampspanning en condens toplaag lekkage is de sandwich laag te voorkomen en af te voeren. (indien dit vocht of water niet afgevoerd wordt ontstaan er dampspanningen en schade aan de baan)

Constructie sandwich toplaag. (Zie ook sportinfrastructuur voor de verplichte constructie) De volgend constructielagen zijn dat een sandwich toplaag aanwezig.

• Drainage
• Waterdoorlatend zandpakket
• Lava
• Waterdoorlatend asfalt (ZOAB)
• Een hechtprimer voor verbinding SBS onderlaag op ZOAB (waterdoorlatend)
• Onderlaag van SBR-rubbergranulaat met PU bindmiddel
• Daarop een PU seallaag waarin je losse (ca. 3 mm) EPDM-korrels strooit. Deze PU seallaag is niet waterdoorlatend voor regen.

Spray toplaag

• Een poreuze kunststof toplaag (spraycoat of poreuze EPDM-afwerking).
• Regenwater zakt door de baanlaag heen naar de onderliggende fundering.

Voordelen:

• Minder plassen op de baan.
• Snellere bespeelbaarheid na regen.
• Water wordt direct afgevoerd via de constructie.

Nadeel:

• Zwarte 1e onderlaag komt snel door de toplaag, vooral bij de 1e loopbaan.
• De poriën kunnen na verloop van tijd vervuilen.
• Meer aandacht voor onderhoud van de toplaag.