Hoeveel neerslag of regenwater valt er per jaar op een sportveld?
Op een sportveld valt gedurende het jaar een enorme hoeveelheid regenwater. Maar hoeveel m3 of liter water is dat eigenlijk?
In Nederland valt gemiddeld ongeveer 851 millimeter neerslag per jaar. 851 mm = 0,851 meter neerslag. Dat is het landelijke gemiddelde over de klimaatperiode 1991–2020 volgens het KNMI. Voor een sportveld betekent dit dat iedere vierkante meter (m2) jaarlijks gemiddeld ongeveer 851 liter hemelwater ontvangt. Dat klinkt misschien niet veel, maar bij een volledig sportveld loopt dit snel op tot duizenden kubieke meters water. Met dit kennisartikel berekenen wij dit voor u.
Klimaatverandering: meer én hevigere neerslag in korte tijd op sportvelden
De waarde van 851 mm neerslag per jaar is een langjarig gemiddelde en geen vaste hoeveelheid. Door klimaatverandering wordt Nederland gemiddeld natter, maar vooral de intensiteit van zware regenbuien neemt toe. Warmere lucht kan meer waterdamp bevatten: ongeveer 6–7% meer waterdamp per graad opwarming. Daardoor kunnen buien in korte tijd meer regen produceren. Het KNMI ziet inmiddels dat zware neerslag duidelijk vaker voorkomt en verwacht dat deze trend verder doorzet.
Wat betekent een neerslag van 851 mm water per m2?
851 mm blijft de huidige referentiewaarde voor het langjarige gemiddelde, maar voor de toekomst moet rekening worden gehouden met een hogere gemiddelde neerslag en vooral met grotere hoeveelheden water in korte tijd. En dat laatste is voor een sportveld misschien nog belangrijker i.v.m. overlast of aflastingen door plassen op het veld dan de jaarsom.
Van neerslag of regen naar kubieke meters per sportveld
Een eenvoudige formule voor iedere sportaccommodatie:
Waterhoeveelheid (m³) = oppervlakte (m²) × neerslag (mm) ÷ 1.000
Voorbeeld: hoeveel m3 regen valt er op een KNVB voetbal bijveld per jaar= 7776 m² × 851 mm ÷ 1.000 = 6617 m³.
Deze formule kan dus voor ieder sportveld worden gebruikt.
Klimaatverandering betekent voor sportvelden niet simpelweg “er komt jaarlijks een beetje meer water”. Het betekent vooral dat een groot deel van het water steeds vaker in korte tijd op het veld kan vallen. Dat stelt hogere eisen aan drainage, berging, infiltratie en de afvoer van hemelwater.
De onderstaande hoeveelheden zijn berekend over het volledige sportveldoppervlak inclusief de benodigde uitloop. Het gaat om de totale hoeveelheid neerslag die theoretisch op dit oppervlak valt. Dit is niet automatisch de hoeveelheid water die kan worden opgevangen of hergebruikt. Verdamping, infiltratie, drainage, gewasopname en afvoer bepalen hoeveel water daadwerkelijk beschikbaar blijft.
Tabel hoeveel neerslag of water valt er per jaar op een sportveld per sport
| Sportveld | Totale oppervlakte incl. uitloop veld | neerslag van 851 mm over het gehele jaar | 20 mm bui | 50 mm bui | 100 mm bui |
|---|---|---|---|---|---|
| Voetbal KNVB bijveld | 7.776 m² | 6.617 m³ | 156 m³ | 389 m³ | 778 m³ |
| Voetbal KNVB hoofdveld | 8.701 m² | 7.405 m³ | 174 m³ | 435 m³ | 870 m³ |
| Hockey KNHB | 6.010 m² | 5.115 m³ | 120 m³ | 301 m³ | 601 m³ |
| Tennis dubbel | 669 m² | 569 m³ | 13 m³ | 33 m³ | 67 m³ |
| Padel 1 baan | 400 m² | 340 m³ | 8 m³ | 20 m³ | 40 m³ |
| Basketbal | 608 m² | 517 m³ | 12 m³ | 30 m³ | 61 m³ |
| Korfbal | 1.063 m² | 905 m³ | 21 m³ | 53 m³ | 106 m³ |
1 millimeter regen = 1 liter water per m²
Een handige vuistregel: 1 millimeter neerslag = 1 liter water per vierkante meter.
Daarmee kunnen we de jaarlijkse neerslag eenvoudig omrekenen.
Bij gemiddeld 851 mm neerslag per jaar: 851 mm = 851 liter per m² per jaar
Omdat: 1.000 liter = 1 m³ is dat: 0,851 m³ water per m² per jaar.
| Oppervlak | Gemiddelde neerslag per jaar | Waterhoeveelheid |
|---|---|---|
| 1 m² | 851 mm | 851 liter = 0,851 m³ |
| 10 m² | 851 mm | 8.510 liter = 8,51 m³ |
| 100 m² | 851 mm | 85.100 liter = 85,1 m³ |
| 1.000 m² | 851 mm | 851.000 liter = 851 m³ |
| 7.000 m² | 851 mm | 5.957.000 liter = 5.957 m³ |
| 8.000 m² | 851 mm | 6.808.000 liter = 6.808 m³ |
Hoeveel water valt er per jaar op een voetbalveld?
Een veelgebruikt oppervlak voor een voetbalveld is ongeveer 100 × 64 meter met 4,0 m uitloop = 7776 m².
Bij gemiddeld 851 mm neerslag: 7776 × 851 liter = 6617.37 liter
Dat is afgerond: 6617 m³ water per voetbalveld per jaar oftewel ruim 6,6 miljoen liter water.
Hoeveel neerslag of m3 water valt er op een kunstgrasveld?
Voor een kunstgrasveld geldt dezelfde hoeveelheid neerslag. Het verschil zit niet in de hoeveelheid water die uit de lucht valt, maar in wat er daarna met het water gebeurt. Bij een kunstgrasveld kan regenwater bijvoorbeeld:
- via de kunstgrasmat en onderbouw worden afgevoerd;
- tijdelijk worden geborgen in de fundering;
- via drainage worden afgevoerd;
- worden geïnfiltreerd in de bodem;
- worden opgevangen voor hergebruik;
- bij extreme buien gedeeltelijk oppervlakkig worden afgevoerd.
Bij een natuurgrassportveld kan een deel van het water:
- worden opgenomen in de bodem;
- worden gebruikt door het gras;
- verdampen;
- infiltreren;
- tijdelijk worden geborgen in de bodem;
- via drainage worden afgevoerd.
De totale hoeveelheid neerslag blijft echter hetzelfde: gemiddeld circa 851 liter per m² per jaar.
Een sportveld als ‘wateropvang’
Dit maakt een sportveld vanuit het oogpunt van klimaatadaptatie interessant. Een voetbalveld van 7776 m² ontvangt gemiddeld ongeveer: 6.617 m³ hemelwater per jaar. Dat staat gelijk aan ongeveer: 6.617 miljoen liter water. Wanneer een sportpark bijvoorbeeld vijf voetbalvelden heeft, komt dat theoretisch neer op: 5 × 6617 m3 = 33.087 m³ water per jaar.
Dat is ruim: 33 miljoen liter hemelwater per jaar (op 5 voetbalvelden)
Dat maakt duidelijk waarom waterberging, drainage en infiltratie steeds belangrijker worden bij de aanleg en instandhouding van sportvelden.
Dit is natuurlijk de totale hoeveelheid neerslag die op het oppervlak valt. Het betekent niet dat deze hoeveelheid ook volledig beschikbaar is voor opvang of hergebruik. Verdamping, gewasverbruik, infiltratie, drainage en afvoer bepalen wat er daadwerkelijk overblijft.
Extreme regenbuien maken het verschil
Het jaargemiddelde vertelt maar een deel van het verhaal. Voor het beheer van sportvelden zijn juist hevige regenbuien belangrijk. Een bui van bijvoorbeeld 20 mm betekent: 20 liter water per m².
Op een voetbalveld van 7776 m²: 7776 × bui van 20 mm = 155.520 liter. Dat is: 155,5 m³ water in één bui.
Bij een bui van 50 mm wordt dat: 388.800 liter = 388 m³ water in één bui.
Bij een bui van 100 mm: 777.600 liter = 778 m³ water in één bui.
Dat maakt duidelijk waarom waterberging, drainage en infiltratie steeds belangrijker worden bij de aanleg en instandhouding van sportvelden.
