Hoeveel kan een natuur gras sportveld aan CO₂ vastleggen
Hoeveel natuur gras aan CO₂ opneemt hangt sterk af van type gras, bodem en beheer, maar een redelijke schatting is dat natuurgras jaarlijks ongeveer 0,17–0,47 kg CO₂ per m² kan vastleggen (dit is 46–127 g C/m²/jaar omgerekend naar CO₂). Een voetbalveld is ca. 7776 m2. 7776 m2 x 0,32 kg CO₂ (gemiddelde van 0,17 en 0,47 kg/per m²) per m² = ca. 2488 kg CO₂ per veld Let op: dit is alleen opslag van het gras zelf en zonder jaarlijks CO₂ onderhoud emissies voor het gras sportveld onderhoud en beheer. CO₂ opslaan (koolstofvastlegging) Is cruciaal om de klimaatverandering af te remmen, de bodemkwaliteit te verbeteren en zo te zorgen voor een gezondere leefomgeving en duurzame landbouw.
De KNVB meldt via deze link dat een voetbalveld van natuurgras tussen de 1,5 en 3 ton CO₂ opneemt. Daarnaast zegt de KNVB ook in het algemeen: dat natuurgrasvelden CO2 absorberen en daardoor een gunstig effect hebben op de opwarming van de aarde. Zie deze link en tekst. Wij als sportveld.nl hebben beide KNVB beweringen ook eens uitgezocht, hier de uitkomst:
Hoeveel CO₂ of koolstofvastlegging natuurgras sportveld
Conclusie cases I : De CO₂ of koolstofvastlegging aanname van de KNVB is correct. KNVB doet melding van 1,5 en 3 ton CO₂ per veld. Onze berekening is 2,48 ton CO₂ per veld. Dit getal past binnen de aanname.
Conclusie cases II : De KNVB zegt in het algemeen: dat natuurgrasvelden CO2 absorberen en daardoor een gunstig effect hebben op de opwarming van de aarde. Deze conclusie klopt ons inziens niet. De KNVB is mogelijk vergeten dat natuurgrasvelden ook beheer en onderhouden worden. Beheer en onderhoud van een sportveld kost CO₂. Daardoor komt de CO₂ of koolstofvastlegging juist negatief uit. Dit komt voornamelijk door de bemesting. Wel kan je stellen dat natuurgras beter is voor hittestress en biodiversiteit dan andere sporttoplagen zoals kunstgras, maar dit staat er niet.
CO₂ berekening CO₂ koolstofvastlegging van een gras sportveld
Voor een m² natuurgras mag je ruwweg rekenen op 0,2–0,5 kg CO₂ vastgelegd per jaar onder gunstige, lage-input omstandigheden. Een natuurgras voetbal sportveld gras neemt ca. 2488 kg CO₂ per veld op. Soort gras (natuurlijk prairies vs intensief onderhouden gazon/turf) en worteldiepte beïnvloeden opslag. Beheer: veel maaien, frequent beregenen, veel kunstmest en benzinemachines verhogen emissies en kunnen netto-opslag verminderen of zelfs omkeren. De literatuur waarschuwt dat intensief beheerde sportvelden/golfgreens soms minder gunstig zijn.
Het onderhoud en beheer van natuurgrasvelden kost CO₂ door inzet van verschillende machines, en materialen. Dit noemen we CO₂ onderhoud emissie uitstoot. Natuurgras sportvelden worden door internsief gebruik ook intensief onderhouden. Denk aan 30-40 keer per jaar maaien en alle werkzaamheden voor wekelijks, maandelijks en jaarlijks beheer. (denk ook aan: bemesten, vertidrainen, verticuteren, bezanden, onkruid bestrijden, bij en inzaaien) door al deze fysieke werkzaamheden komt de totale CO₂ impact er anders uit te zien. Deze negatieve onderhoud CO₂ emissies nemen het voordeel van de CO₂ opname weg (de CO₂ berekening natuurgras opname en onderhoud komt negatief uit) Dit feit speelt zeker op de BVO stadion natuurgras velden. De stadion worden nog intensiever onderhouden dan de natuurgras breedtesport velden, denk hierbij aan regelmatig nieuwe grasmat, verwarming, onkruidbestrijding, beregening, bemesting, verlichting, assimilatie verlichting, bijna dagelijks maaien en stadion velden zijn vaak voorzien van een hybride systeem).
Onderhoud en beheer van een natuurgras sportveld kost ook CO₂
Een natuurgrasveld sportveld absorbeert CO₂ maar het onderhoud en beheer van een intensief gebruikt natuurgras sportveld kost ook CO2. Maar wat is dan de uiteindelijke netto opbrengst of verlies? Denk hierbij aan, het maaien, cultuurtechnische beheer, het bemesten en bezanden en het onkruid vrijhouden en het doorzaaien. Wij proberen het CO₂ verbruik van het veld te benaderen en uit te rekenen, maar het is indicatief en is per locatie en per veld weer net anders. Denk aan: aantal keer maaien, machine inzet, inzet type machine en brandstofverbruik en capaciteit, en verbruik, en aantal meer bemesten, hoeveelheid bezanden en cultuurtechnische onderhoud.
Aannames
- Veldoppervlak = 7.776 m² KNVB wedstrijd bijveld = Veldoppervlak: 108 x 72 m = 7776 m2 aan natuurgras
- Tractorverbruik = 5,0 L/uurDe officiële waarden zijn als volgt (bron: o.a. CO₂-factorenlijst van de Nederlandse overheid, Rijkswaterstaat/CO₂-Prestatieladder):
- Diesel: ~3,6 kg CO₂/liter “well-to-wheel” cijfers (dus inclusief winning, raffinage en transport) bij trekker inzet. (cultuurtechniche werk)
- Benzine: ~3,2 kg CO₂/liter “well-to-wheel” cijfers (dus inclusief winning, raffinage en transport) Maaimachine op benzine.
- Capaciteiten (m²/uur): maaien 6.000; verticuteren 6.000; belanden 4.000; bemesten 6.000; doorzaaien 4.000
- Frequenties: Scenario maaien 35×, verticuteren 1×, bezanden 60 m3, bemesten 4×, doorzaaien 1×
- 60 m3 bezanden met M3e sportveld verschalingszand
- Leverantie SV7 125 KG
Resultaten (per bewerking)
CO₂ per m² per keer: ±1,92 g bij werkzaamheden met capaciteit 6.000 m²/uur; ±2,88 g bij 4.000 m²/uur.
Machine CO₂ emissie onderhoud gras sportveld per seizoen (kg), belangrijkste items:
- Maaien (35×): 728 kg
- Bemesten (4×): 82,94 kg
- Verticuteren (1×): 20,73 kg per keer
- Doorzaaien (1×): 31,1 kg per keer
- Bezanden (1×): 22,5 kg per keer
- Totaal: 891,65 kg CO₂.
Totaal optelling: (indicatief)
- Machine (tractorwerk) = 891,65 kg CO₂. (zie boven totaal)
- Kunstmest (productie) = 2.830,46 kg CO₂.
- Zand (productie/extractie) = 2000,00 kg CO₂.
- Graszaad (well to weel) = 120 kg CO₂.
Totaal = 5842,11 kg CO₂ / seizoen. = B
Totaal: aannemende opname 0,32 kg CO₂ / m² / jaar: veldopname = 0,32 × 7.776 = 2.488 kg CO₂ / jaar. Netto (opname − onderhoudsemissies) = 2488 − 5842,11 (B) = 3354,11 kg CO₂ netto negatief ≈ 3,4 ton negatief CO₂ per jaar
Berekening CO₂ maaien van natuurgras sportveld
De exacte CO₂-uitstoot van het maaien van een gras sportveld is geen vast gegeven. Er zijn vele factoren die in de berekening belangrijk zijn. Maai je met een trekker (diesel) zoals gebruikelijk bij grotere oppervlakten of maai je met een benzine kooimaaier, of zelf met robot maaien dus elektrisch en wat is maaicapaciteit van de grasmaaier. Er zijn veel verschillende factoren. Desondanks kunnen we de uitstoot benaderen op basis van de brandstof die de kooimaaier verbruikt.
| Optie | Frequentie / aannames | CO₂ per keer (kg) | CO₂ per jaar (35 maaibeurten of jaarverbruik) | CO₂ per m² per jaar (g/m²) |
|---|---|---|---|---|
| Trekker-kooimaaier | 5 L diesel/u, 6.000 m²/u | 20,7 kg | 728 kg/jaar | 93 g/m²/jaar |
| Benzine-kooimaaier | 1 L/u, 3.000 m²/u | 8,3 kg | 290,0 kg/jaar | 37 g/m²/jaar |
| Robotmaaier – laag | 200 kWh/jaar | n.v.t. → ≈2,1 eq. | 74,0 kg/jaar | 9,5 g/m²/jaar |
| Robotmaaier – midden | 356 kWh/jaar | n.v.t. → ≈3,8 eq. | 131,7 kg/jaar | 16,9 g/m²/jaar |
| Robotmaaier – hoog | 500 kWh/jaar | n.v.t. → ≈5,3 eq. | 185,0 kg/jaar | 23,8 g/m²/jaar |
- Robotmaaier werkt continu in plaats van 35 losse maaibeurten → daarom staat er “equivalente per keer” (jaaruitstoot gedeeld door 35).
- Diesel en benzine zijn berekend met 3,2 kg CO₂/liter (well-to-wheel).
- Elektriciteit berekend met 0,37 kg CO₂/kWh (NL stroommix).
- Variabelen: Het precieze brandstofverbruik hangt af van de leeftijd van de machine, de maaihoogte, de staat van de messen, de bodemgesteldheid en de snelheid van het maaien.
- Onderhoud en aanleg: Deze berekening gaat alleen over de CO₂-uitstoot van het maaien zelf. De totale milieu-impact van een sportveld omvat ook de productie van de kooimaaier, de aanleg van het veld, het gebruik beregening / water, en de transportbewegingen.
- Andere maaitypes: Cirkelmaaiers en robotmaaiers hebben een ander energieprofiel. Elektrische maaiers stoten lokaal geen CO₂ uit, maar de uitstoot wordt verplaatst naar de energieproductiecentrale.
- De uitstoot van het maaien is een belangrijk onderdeel van de totale koolstofbalans van een sportveld, en het is daarom een punt waarop verduurzaming, bijvoorbeeld door over te stappen op elektrische maaiers, of robotmaaier wat een groot verschil kan maken.
Een robot grasmaaien heeft 6 x minder minder CO₂-uitstoot dan een diesel grasmaaier.
Aannames die wij gebruikten (expliciet)
- Mechanische emissies (tractor bij inzet) — eerder berekend: 891,648 kg CO₂/jaar (dit is de som van maaien 35×, verticuteren 1×, belanden 1×, bemesten 4×, inzaaien 1×) — gebaseerd op tractor 5,0 L/uur en 3,2 kg CO₂/L W2W. (Deze waarde kwam uit jouw eerdere opdracht en mijn herberekening.)
- Bemesting (NPK)
- Toegepaste hoeveelheid per keer: 35 g/m² (0,035 kg/m² per toepassing). Dit is een veelgebruikte doseringsoptie voor sportgazon (vuistregel; zie voorbeelden voor turf).
- Oppervlakte: 7.776 m² → 272,16 kg mest per toediening.
- Aantal toedieningen: 4× per seizoen → totaal mestmassa 1.088,64 kg/jaar.
- Emissiefactor productie (LCA / WTW) mest (assumption): 2,6 kg CO₂ per kg mest (ik gebruik hier een conservatieve, gangbare productiefactor voor synthetische N-rijke kunstmest / samengestelde meststoffen; bronnen geven vergelijkbare orde van grootte).
- Berekening mest-CO₂: 1.088,64 kg × 2,6 kgCO₂/kg = 2.830,46 kg CO₂.
- Bezanding (topdressing): 125 m³
- Dichtheid zand → ongeveer 1,6 t/m³ → 125 m³ = 200 ton zand.
- Emissiefactor productie/extractie zand (assumption based on literature): ik gebruik 10 kg CO₂ per tonne (literatuur geeft 7,65–11,7 kgCO₂/t afhankelijk methode).
- Berekening zand-CO₂: 200 t × 10 kgCO₂/t = 2000 kg CO₂.
Emissiefactoren kunstmest: studies en industriegegevens melden productiemarges rond ~1,7–2,6 kg CO₂ per kg product (variatie groot afhankelijk producttype en methodiek). Ik hanteer 2,6 kg/kg als praktische, conservatieve waarde.
- Sand: studies vinden ~7,7–11,7 kg CO₂ per tonne voor (geproduceerde) zand/gebroken zand; ik nam 10 kg/t als tussenwaarde.
- Bemestingsdoseringen voor sportgazon: praktijkvoorbeelden tonen frequentheidsopties en doseringen rond 17–35 g/m² per toepassing; ik gebruikte 35 g/m² per jouw wens om te bemesten (4×).
Let op: er zit onzekerheid in elke stap: exacte samenstelling N-P-K van de mestzak, exacte LCA-emissies per productiemethode, transportafstanden en transportwijzen, en de werkelijke dichtheid/leveringsketen van het zand. Dit kan de mest-emissies (de grootste post) flink omhoog of omlaag schuiven.
Gevoeligheidsvoorbeeld — wat verandert veel?
- Kunstmest is verreweg de grootste onbekende en heeft het grootste effect: als de emissiefactor lager is (bijv. 1,5 kgCO₂/kg in plaats van 2,6) daalt de mest-CO₂ aanzienlijk en kan het veld misschien netto neutraal of een kleine sink blijven. Als de factor hoger is (bijv. 5 kg/kg bij bepaalde N-rijke producten + N₂O-emissies), wordt de netto bron veel groter.
- Transport/afstand: als het zand of de mest ver moet worden vervoerd (lange vrachtwagenritten) neemt de totale footprint merkbaar toe.
- Dosering: halveer je mestdosering of pas je toe naar behoefte (bodemanalyse, precisiebemesting), dan daalt de emissie evenredig.
Ook interessante links voor CO₂ uitstoot in de sport:
