kunstgras voetbalveld met pupillen belijning

Veld en betekenis

Het woord veld heeft meerdere betekenissen, afhankelijk van de context: het kan een open, onbebost stuk land zijn, een gebied in de natuurkunde waar krachten of energie heersen (zoals een elektrisch veld), een verzameling van getallen met optel- en vermenigvuldigingsbewerkingen in de wiskunde, of een stuk grond met een specifiek doel, zoals een sportveld. 

Het woord “veld” heeft een lange geschiedenis in het Nederlands en is verwant aan woorden in andere Germaanse talen. Herkomst: Het gaat terug op het Oudnederlandse feld (ca. 8e eeuw), wat al “open land, vlakte, akker” betekende. Dit is verwant aan het Oudhoogduitse feld, Oudengelse feld (waar ons Engelse field vandaan komt), en het Oudfriese feld. Al die vormen komen uit het Proto-Germaans felþuz, dat “vlakke, open vlakte” betekende.

Betekenisontwikkeling: Oorspronkelijk: een open, onbebost stuk land. Later breder: een akker, weide of grasland. In moderne tijden: ook figuurlijk gebruikt, bv. studieveld, werkveld of zelfs het slagveld. De combinatie geeft de betekenis weer, zoals als bij sportveld, sport en veld. De naam “veld” gebruik je voor een buitensport of beweegplek met een open en vlak speeloppervlak, meestal bedoeld voor bal- of teamsporten, of voor multifunctioneel gebruik. Hieronder vind je de meest voorkomende definities van een veld: 

Natuur en geografie: Een open, vlak land: Dit is de meest algemene betekenis, verwijzend naar een gebied buiten steden en dorpen, zonder bossen of gebouwen.  Terrein met een specifiek doel: Dit kan verwijzen naar een stuk grond dat is ingericht voor een bepaald doel, zoals een landbouwveld of een voetbalveld. 

Natuurkunde Ruimte met krachten:Een veld is een ruimte waarin deeltjes een kracht ondervinden of waarin energie aanwezig is. Voorbeelden: Bekende voorbeelden zijn het zwaartekrachtsveld, het elektrisch veld (waarbij geladen voorwerpen krachten ondervinden) en het magnetisch veld. 

Wiskunde  Verzameling met bewerkingen: In de wiskunde is een lichaam of veld een verzameling getallen waarbij optellen en vermenigvuldigen op een specifieke manier werken, zoals bij reële getallen. 

Taal en betekenis  Semantisch veld: Een verzameling van woorden die qua betekenis verwant zijn en in een bepaalde context een verband met elkaar hebben en figuurlijk gebruikt, bv. studieveld, werkveld of zelfs het slagveld.

Betekenis veld in geografie

  • Een open stuk grond of een vlakke ruimte die voor een bepaald doel wordt gebruikt.
  • Vaak zonder bebouwing, met gras, zand of een andere ondergrond.
  • Een veld is een open en vlak buitenoppervlak voor sport, spel of beweegactiviteiten, meestal groter en bedoeld voor teamsporten.

Veld in sport en bewegen

  • Veld = een buitenruimte met een speeloppervlak, bedoeld voor één of meerdere sporten of beweegactiviteiten.
  • Kenmerken:
    • groot en open (meestal rechthoekig maar dit is geen eis)
    • geschikt voor teamsporten of spelvormen
    • vaak voorzien van belijning en doelen, palen of baskets

Voorbeelden:

  • Voetbalveld, hockeyveld, korfbalveld, rugbyveld
  • Multifunctioneel sportveld, multisportveld, ASM-veld, trapveld, pannaveld

Veld, baan, hal of zaal het verschil met andere termen

  • Baan → smal/langwerpig, individueel of in banen (tennisbaan, atletiekbaan, ijsbaan).
  • Hal / zaal → binnenruimte (sporthal, gymzaal).
  • Accommodatie → overkoepelend geheel (sportpark, complex, MFA).

Ook binnen de naam veld zijn er ook veel type, soorten en toepassing (sport) velden. Er zijn veel specifieke benamingen voor een sportveld geschikt voor meerdere sporten of toepassingen. Hier komt een handig overzicht van de meest gebruikte benamingen voor sportvelden die voor meerdere sporten of activiteiten geschikt zijn, plus de context waar je ze vaak tegenkomt:

  • Combiveld,
  • Multifunctioneel sportveld,
  • Multi sportveld,
  • Allround sportveld,
  • ASM-veld,
  • Sport en beweegveld,
  • 3D sportveld,
  • Beweegveld,
  • Skillsveld,
  • Vitaliteitsveld,
  • Multimove veld,
  • Allround Beweegveld,
  • Breed Motoriek veld

Bovenstaande eindigen allemaal op -veld.

Wanneer gebruik van woord veld

Veld in combinatie met buitensporten op gras of kunstgrasveld

  • Voetbalveld, hockeyveld, rugbyveld, korfbalveld.
  • Ook bij varianten: pannaveld, trapveld, ASM-veld, multisportveld. Veld benadrukt een open buitenruimte met belijning of speeloppervlak.

Veld in combinatie met multifunctionele buitenruimtes

  • ASM-veld, beweegveld, skillsveld.
  • Combi-veld (meerdere belijningen). Veld wordt hier gebruikt omdat het een flexibel open speelvlak is.

Veld in combinatie onderwijs en buurtvoorzieningen

  • Schoolplein met sportveldjes.
  • Buurt- of wijkveldjes (“cruyff court”, “Krajicek veld”). Veld geeft hier een laagdrempelig en toegankelijk karakter.

Wanneer gebruik je géén veld

  • Binnenruimtes: dan zeg je hal of zaal (sporthal, gymzaal).
  • Individuele voorzieningen: dan zeg je baan (tennisbaan, atletiekbaan, ijsbaan, bowlingbaan).
  • Grotere complexen: dan zeg je accommodatie of sportpark.
  • Zwemmen: zwembad, bad, vijver – nooit veld.

Kort samengevat: De term veld gebruik je voor een buitenruimte waar meerdere sporten of beweegactiviteiten kunnen plaatsvinden op één open speeloppervlak.

Benamingen sportveld en combinatie sport en andere toepassingen velden

  1. Multifunctioneel sportveld
    • Algemeen gebruikte term bij gemeenten en sportbonden.
    • Geschikt voor meerdere sporten (bv. voetbal, rugby, korfbal, recreatief hockey) en ook voor spel- en beweegactiviteiten.
  2. Multisportveld
    • Veel gebruikt in de praktijk, zeker bij schoolpleinen, buurten en wijkprojecten.
    • Vaak kleiner van schaal, bijvoorbeeld pannaveldjes of combivelden met belijning voor meerdere sporten.
  3. Allround sportveld
    • Meer marketingterm, wordt gebruikt door aannemers en leveranciers van sportvloeren.
    • Benadrukt dat het veld geschikt is voor intensief en veelzijdig gebruik.
  4. MFA-veld (Multifunctionele Accommodatie)
    • Gebruikt door gemeenten en sportstichtingen wanneer een veld onderdeel is van een groter multifunctioneel centrum (met bv. gymzaal, buurthuis, sporthal).
  5. 3G- of 3D-veld
    • Technische benamingen vanuit de kunstgraswereld.
    • 3G/3rd Generation turf: kunstgras met langere vezels + instrooimateriaal (zand, rubber/kurk).
    • 3D-veld: variant met vezels in meerdere lengtes/richtingen, bedoeld voor multifunctioneel gebruik.
    • 3D-sportveld, een veld wat je draaien, en daardoor meerdere sporttoepassing ondergronden
  6. Combi-veld
    • Vaak gebruikt in de praktijk voor een veld met meerdere belijningen (bv. voetbal én korfbal, of voetbal én atletiek-trainingsbaan).
    • Benaming van een veld met meerdere toepassingen, zoals, sport, verzamelplaats, parkeerterrein, evenement terrein en markten. helikopter landingsplek.
  7. ASM veld
Benaming(en)ContextToelichtingVoorbeelden van sporten/activiteiten
Multifunctioneel sportveldGemeente / sportbond Officiële term in beleid en accommodatieplannen.Voetbal, hockey (recreatief), korfbal, atletiek-oefenstroken, schoolsport, buurtactiviteiten
MultisportveldSchool / buurt / recreatieKleinere velden, vaak in wijken of schoolpleinen.Pannavoetbal, basketbal, volleybal, hockey 3×3, tennismuur, freerunnen, buitengym
Allround sportveldAannemers / leveranciersMarketingnaam om veelzijdigheid en duurzaamheid te benadrukken.Voetbal, rugby, American football, recreatief hockey, beweegactiviteiten
3G-veld, 3D-veldTechnisch (kunstgraswereld)Kunstgrasvarianten die geschikt zijn voor intensief en multifunctioneel gebruik.Voetbal, rugby, lacrosse, schoolsport, combinatievoetbal + hockey recreatief
Combi-veldPraktijk (verenigingen) Gemeente & defensie, scholen Veld met meerdere belijningen (meestal full-size).Een veld voor veel toepassingen niet alleen sport.
ASM-veldGemeente, BVO organisaties, sportverenging, defensie Een ASM-veld verwijst naar een sport- of beweegveld dat is ingericht volgens de principes van het Athletic Skills Model (ASM).

Wat is het Athletic Skills Model?

Het ASM is een beweegconcept ontwikkeld in Nederland, gebaseerd op de gedachte dat mensen – en vooral kinderen – gevarieerd moeten bewegen om motorisch vaardig, gezond en blessurevrij te blijven. Het wordt toegepast in topsport, breedtesport, onderwijs en zorg.

Wat is een ASM-veld?

  • Een ASM-veld is een multifunctioneel sport- en beweegplein.
  • Het bestaat uit een kunstgrasveld of combinatie van ondergronden met meerdere belijningen en zones, zodat allerlei sporten en spelvormen mogelijk zijn.
  • Het is nadrukkelijk niet bedoeld voor één specifieke sport, maar juist om veelzijdigheid in bewegen te stimuleren.

Voorbeelden van activiteiten op een ASM-veld

  • Voetbal, basketbal, volleybal, hockey (recreatief)
  • Loop- en springoefeningen (atletiek, freerun, coördinatie)
  • Spelvormen zoals tikkertje, trefbal, parcours
  • Oefeningen voor balans, kracht en lenigheid
  • Beweegactiviteiten voor scholen, buurten, fysiotherapie en topsporttraining

Kenmerken

  • Veelzijdig gebruik: geschikt voor scholen, buurten en verenigingen.
  • Stimuleert motorische ontwikkeling: kinderen leren breed bewegen.
  • Laagdrempelig: iedereen kan meedoen, ook buiten georganiseerde sport.
  • Ruimte-efficiënt: één veld, veel functies.

Je kunt een ASM-veld dus zien als een multisport- en beweegveld, speciaal ontworpen om veelzijdig bewegen te stimuleren.